Prvo izdanje konferencije „Slovačka muzika u Vojvodini“ održano je 16. aprila u Novom Sadu sa ciljem da se teorijski reflektuje muzički život vojvođanskih Slovaka i obezbedi trajno istraživanje i dokumentovanje činjenica iz muzičke oblasti naše zajednice kroz muzičke forme i žanrove. Muzikološke konferencije održavale su se bez prekida i 2024. godine, kada je održano njeno 20. izdanje, možemo izvesti sledeći bilans: na konferencijama je predstavljeno i objavljeno 164 naučnih, stručnih, istraživačkih, dokumentarnih i publicističkih tekstova i studija, koje je napisalo ukupno 104 autora iz Srbije, Mađarske, Rumunije, Hrvatske, Slovačke i Češke republike. Zbornici radova, kao posebni rezultati sa konferencija, redovno su objavljivani na slovačkom jeziku, ali sadrže sažetke na slovačkom i srpskom, a izuzetno i na drugim jezicima. Preko 160 ovih tekstova i studija je sveukupnoj dokumentaciji života vojvođanskih Slovaka donelo niz poznatih, ali i manje poznatih priloga i činjenica, čime su doprineli očuvanju i vidljivosti mnogih pojava iz muzičkog života vojvođanskih Slovaka.
Tokom dvadeset izdanja, na konferenciji smo ugostili vodeća imena slovačke muzikologije, poput dr Oskara Elšeka, dr Alice Elšekove, dr Hane Urbancove, dr Stanislava Dužeka, dr Bernarda Garaja, dr Vladimira Mihalka i mnogih drugih brojnih značajnih ličnosti koje su se u svojim prilozima fokusirale na aspekte naše slovačke vojvođanske muzičke tradicije. Među autore koji su najčešće objavljivali svoje radove ubrajamo: Juraja Ferika (5 priloga), Anu Medveđ St. (6 priloga), Marijenu Stanković Krivak (6 priloga), dr Milinu Sklabinski (12 priloga), dr Juraja Suđija (7 priloga), dr Kristinu Lomen (6 priloga), dr Slovenku Benkovu (6 priloga), Kvetoslavu Benkovu (3 priloga), Katarinu Melegovu Melihovu (7 priloga), Ljudmilu Beređiovu Stupavsku (4 priloga), itd.
Od svog drugog izdanja, konferencija „Slovačka muzika u Vojvodini“ ima godišnje teme, tako da smo do sada obradili sledeće oblasti: „O pitanjima dokumentovanja narodnog stvaralaštva Slovaka u Vojvodini“ (2006), „O istraživanju tradicionalne muzike vojvođanskih Slovaka“ (2007), „Slovački muzičko-folklorni festivali – sadašnjost i budućnost“ (2008), „60 godina slovačkog muzičkog stvaralaštva v Novosadskom radiju“ (2009), „Inovativne metode u muzičkoj pedagogiji“ (2010), „Horsko pevanje vojvođanskih Slovaka“ (2011), „Crkvena muzika vojvođanskih Slovaka“ (2012), „Slovačka vojvođanska muzika i njena zastupljenost u Slovačkoj“ (2013), „Muzička umetnost u čovekovom životu“ (2014), „Dramaturgija i menadžment muzičkih događaja“ (2015), „Život i delo etnomuzikologa Martina Kmeća“ (2016), „Slovački kompozitori iz Vojvodine“ (2017), „Doprinos Juraja Ferika Starijeg i Juraja Ferika Mlađeg muzičkom životu vojvođanskih Slovaka“ (2018), „Istraživanje, dokumentovanje i predstavljanje muzike vojvođanskih Slovaka“ (2019), „Godišnjice iz oblasti muzike i aktuelna pitanja iz muzičkog života vojvođanskih Slovaka“ (2020), „Život i delo Kvetoslave (Čanjiove) Benkove“ (2021), „Zbirke slovačkih narodnih pesama u Donjoj zemlji“ (2022), „Petrovački muzičkim pedagoginjama i horskim dirigentkinjama Ani Medveđ St. i Marijeni Stanković Krivak povodom životnih jubileja“ (2023) i „Izvođači vokalne i instrumentalne ozbiljne muzike iz redova vojvođanskih Slovaka“ (2024). U skladu sa tematskim fokusom konferencija, često smo organizovali i prateće koncerte koji su bili jedinstveni pokazatelji muzičkih dela slovačkih autora.
Objavljeno je tačno 19 zbornika radova koji trajno dokumentuju našu istoriju i sadašnjost, produbljujući na taj način saznanja o muzičkom životu vojvođanskih Slovaka. Konferencija je u domenu muzičke teorije i njena uloga je, na kraju krajeva, da pozitivno utiče na muzičku praksu. Želeli bismo da teorijska promišljanja imaju samo pozitivan uticaj na našu muzičku praksu i da će se standardi, jednom postavljeni, održavati i, u najboljem slučaju, čak i poboljšavati.
Tekst: dr Milina Sklabinski, fotografije: iz arhiva ZKVS