25. februara 2026. godine u prostorijama Zavoda za kulturu vojvođanskih Slovaka održana je šesta, završna manifestacija u okviru međunarodnog IPA projekta „Granica koja nas spaja“. Projekat je okupio partnerske institucije iz Mađarske i Srbije, a njegov cilj bio je jačanje kulturne saradnje i predstavljanje kulturnog nasleđa nacionalnih manjina. Nosioci projekta bili su Muzej „Ištvan Tir“ iz Baje, Učiteljski fakultet na mađarskom nastavnom jeziku iz Subotice i Zavod za kulturu vojvođanskih Mađara, koji je u realizaciju uključio i svoje partnerske zavode – hrvatski, rusinski, rumunski i slovački.
Posetioce izložbe u ime domaćina pozdravila je direktorka Zavoda za kulturu vojvođanskih Slovaka Ana Spevak. U ime direktorke Zavoda za kulturu vojvođanskih Mađara, Đenđi Kormanjoš Katona, prisutnima se obratila Čila Rešocki Važonji. Prisutne je pozdravio i Zoltan Kudlik, predstavnik Pokrajinskog sekretarijata za kulturu, javno informisanje i odnose s verskim zajednicama. Program je vodila radnica Zavoda za kulturu vojvođanskih Slovaka Danica Vrbova.
U programu su nastupili brojni muzički izvođači koji su dodatno istakli multikulturni karakter manifestacije. Ildiko Hanak Rigo je, uz pratnju Loranta Erdega na citri, izvela mađarske narodne pesme iz Mola. Slovačku muzičku tradiciju predstavili su Liduška Kolar iz Erdevika i maestro Ondrej Maglovski. Mađarske narodne pesme iz Vojlovice izvela je ženska pevačka grupa „Füsti fecskék“, koja je aktivna pri Vojvođanskom mađarskom centru za narodnu umetnost i kulturu.
Značajan deo programa bilo je otvaranje izložbe slika umetnika iz redova nacionalnih manjina na temu vojvođanskog pejzaža, čiji je kustos bio likovni kritičar Vladimir Valenćik. Rumunsku likovnu umetnost predstavljali su radovi Viorela Flore, hrvatsku Cilike Dulić Kasibe, rusinsku Vladimira Doroghazija, mađarsku Eme Šutuš Pešti, a slovačku Marije Hlavati.
Drugi deo izložbe čine tradicionalne narodne nošnje vojvođanskih Rusina, Mađara, Slovaka, Hrvata i Rumuna. Predstavnici pojedinačnih zavoda približili su njihov istorijski kontekst, razvoj i simboliku, ukazujući na bogatstvo i jedinstvenost kulturnog nasleđa svake zajednice. Svečanu slovačku narodnu nošnju za ovu priliku pripremile su i ustupile članice Udruženja žena iz Kulpina. Izložbu je svečano otvorio potpredsednik Pokrajinske vlade Autonomne Pokrajine Vojvodine Tomislav Žigmanov.
Tekst: Danica Vrbova, foto: Nataša Simonović